ΔΙΟΙΚΗΣΗ
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΥ
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΔΗΜΟΥ
Αρχική arrow Μέλη Δ.Σ. arrow Τοπική Κοινότητα Αψάλου

Τοπική Κοινότητα Αψάλου Εκτύπωση
 

Χωριό της επαρχίας Αλμωπίας του νόμου Πέλλας με 1.178 κατοίκους (απογραφή 2001). Βρίσκεται σε απόσταση 11 χιλιόμετρων νοτίως της έδρας του δήμου Αλμωπίας, Αριδαία και 15 χιλιόμετρα από την έδρα του νόμου Έδεσσα.
Χτισμένο σε υψόμετρο 165 μέτρων, στην είσοδο της επαρχίας, είναι συγκοινωνιακός κόμβος γιατί είναι η είσοδος και η έξοδος των κατοίκων της Αλμωπίας προς τη Θεσ/νικη και Έδεσσα.
Η ιστορία της Αψάλου χάνεται στα βάθη των αιώνων. Σύμφωνα με τον Κλαύδιο Πτολεμαίο (γεωγράφο του 2ου αιώνα μ.Χ.) η Άψαλος θεωρείται μια από τις αρχαίες πόλεις της Αλμωπίας μαζί με την Όρμα και την Ευρωπό (Χρυσή). Η αρχαία Άψαλος πρέπει να σχετιστεί με τον αρχαίο οικισμό που βρέθηκε στο δρόμο Αψάλου-Πολυκάρπης, απέναντι από τις πηγές των νερών (Καϊνάκι).
Επιστημονική εξήγηση για την ονομασία του χωριού δεν υπάρχει (Αν. Χρυσοστόμου, «Αρχαία Αλμωπία», έκδοσης 1994). Σύμφωνα με μία εκδοχή, το όνομα Άψαλος προέρχεται από τις λέξεις «άπτομαι=ακουμπώ» και «άλς= θάλασσα», διότι όπως διαπιστώνεται από τη μορφολογία του εδάφους, στην επαρχία Αλμωπίας υπήρχε λιμνοθάλασσα, στην οποία «ήπτετο», δηλαδή ακουμπούσε το χωριό. Αυτή την εκδοχή την καταγράφει στην εργασία του «Η ιστορία του χωριού Άψαλος» ο αείμνηστος δάσκαλός του χωριού μας Παρασκευόπουλος Ιωάννης.
Διάφορα ευρήματα έχουν ανασυρθεί από τα χώματα του χωριού που μαρτυρούν την οικονομική και πολιτιστική πορεία της Αψάλου από τα αρχαία χρόνια έως και τα βυζαντινά.
Την περίοδο της τουρκοκρατίας στο χωριό εγκαταστάθηκαν Τούρκοι. Οι χριστιανικές οικογένειες που ζούσαν εδώ αναγκάστηκαν να φύγουν, γιατί οι μπέηδες του χωριού ήταν σκληροί και τις καταπίεζαν. Οι Τούρκοι άλλαξαν την ονομασία της Αψάλου σε Δραγουμάνιτσα από την ιταλική λέξη «δραγουμάνος» που σημαίνει διερμηνέας, "διότι οι εισερχόμενοι και εξερχόμενοι της Αλμωπίας έπρεπε να ελεγχθούν από τους Τούρκους, κάτι που γινόταν με τη βοήθεια του δραγουμάνου (διερμηνέα)" όπως συμπληρώνει ο Παρασκευόπουλος Ιωάννης.
Οι χριστιανοί κάτοικοι του χωριού εγκαταστάθηκαν στην Άψαλο την περίοδο 1922-24 με την μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών. Ήταν Πόντιοι, Θράκες και Μικρασιάτες. Το 1945 εγκαταστάθηκαν αρκετές οικογένειες Βλάχων.
Οι Πόντιοι κάτοικοι κατάγονται από την περιοχή του Χατζή Οσμάν της Νικομήδειας, του Ακ Ταγ Ματέν (μεταλλείο) της επαρχίας Άγκυρας και του Μπουλγάρ Ματέν (μεταλλείο Ταύρου) της νότιας Τουρκίας. Επίσης υπάρχουν και λίγες οικογένειες ποντίων που κατάγονται από την περιοχή της Τραπεζούντας και την περιοχή του Τοχούζ.
Οι Θράκες κατάγονται από το χωριό Εξαμίλι της χερσονήσου της Καλλίπολης και οι λίγοι Μικρασιάτες από την περιοχή του Αϊδινίου-Σμύρνης.
Οι Βλάχοι κατάγονται από διάφορα μέρη της Ηπείρου.
Το 1926 το χωριό ξαναπαίρνει το ελληνικό του όνομα «Άψαλος».
Σήμερα η Άψαλος υπάγεται στον δήμο Αριδαίας και αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα αυτού του δήμου.

Στο χωριό υπάρχει δραστήριος πολιτιστικός σύλλογος ο οποίος διοργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις στις 19 και 20 Ιουλίου από το 1996..

airphoto.jpgparadosi1.jpg

ΠΗΓΕΣ

1. « Η ιστορία του χωριού Άψαλος» Ιωάννη Παρασκευόπουλου, Άψαλος 1979

2. «Αρχαία Αλμωπία» Αναστασία Χρυσοστόμου Θεσσαλονίκη 1994

3. «100 Χρόνια Σιδηροδρομική Σύνδεση Θεσσαλονίκη- Έδεσσα- Μοναστήρι» Δήμος Έδεσσας

4. «Μεγάλος Οδηγός Νομού Πέλλας»


 

 

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ


ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΨΑΛΟΥ


dimotiko.jpgsxoleio3.jpg

Το πρώτο ελληνικό δημοτικό σχολείο στην Άψαλο ιδρύθηκε το 1923. Ήταν διτάξιο και είχε την ονομασία: «Δημοτικό Σχολείο Δραγουμανίτσης»
. Στις 18/3/1926 η κοινότητα μετονομάζεται από «Δραγουμάνιτσα» σε «Άψαλο», οπότε και το σχολείο μετονομάζεται σε «Δημοτικό Σχολείο Αψάλου.

Σήμερα λειτουργεί ως 5/θέσιο. Υπάρχει επίσης και τμήμα Ολοήμερου Σχολείου με 20 μαθητές.
Η κατασκευή του σημερινού κτηρίου ξεκίνησε το 1929 και τέλειωσε το 1934, οπότε δόθηκε και για χρήση. Σήμερα βρίσκεται στο κέντρο του χωριού και όλη η έκταση του χώρου στο οποίο είναι χτισμένο ανέρχεται στα 10 στρέμματα!
Είναι λιθόκτιστο – ακανόνιστο μωσαϊκό (όπως αναφέρεται στο Βιβλίο Ιστορίας του Σχολείου) και έχει δύο ορόφους καθώς επίσης και ημιυπόγειο. Το ημιυπόγειο χρησιμοποιείται ως αποθήκη. Οι αίθουσες διδασκαλίας είναι 4 με επιφάνεια της καθεμιάς 58,5 τ.μ.
Σήμερα με διάφορες τροποποιήσεις έχουν προστεθεί άλλες δύο μικρές αίθουσες.


ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ «ΚΑΊΝΑΚΙ»

nature1.jpgnature2.jpg


Η τοποθεσία «Καϊνάκι» βρίσκεται στο μέσο περίπου του επαρχιακού δρόμου Αψάλου- Πολυκάρπης και είναι ένας μικρός βιότοπος πλούσιος σε πανίδα και χλωρίδα.

Η λέξη «καϊνάκι» είναι τούρκικη και σημαίνει «πηγές νερού».
Στα νερά του ζουν διάφορα ψάρια του γλυκού νερού, βδέλλες, νεροχελώνες, νερόφιδα και σύμφωνα με μαρτυρίες των συγχωριανών μας βίδρες (υδρόβια θηλαστικά). Να σημειώσουμε πως η βίδρα είναι δείκτης καθαρότητας του νερού, γιατί ζει μόνο σε πολύ καθαρά νερά. Τα παλιότερα χρόνια στα νερά του υπήρχαν και βουβάλια. Πολλές νερόκοτες και διάφορα άλλα πτηνά ξεχειμωνιάζουν στους γύρω καλαμιώνες και το καλοκαίρι εμφανίζονται σταχτοτσιρκνιάδες, είδος ερωδιών.
Διάφορα είδη δέντρων και αρκετοί καλαμιώνες ευδοκιμούν μέσα στα νερά, αλλά και στη γύρω περιοχή.
Στον απέναντι από το καϊνάκι λόφο, οι αρχαιολόγοι τοποθετούν έναν αρχαίο οικισμό της Αψάλου.


 

ΤΟ ΤΡΕΝΑΚΙ ΤΗΣ ΚΑΡΑΤΖΟΒΑΣ

ticket.jpgtrain.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Το τρενάκι της Καρατζόβας ή ΝΤΕΚΟΒΙΛ, άρχισε να κατασκευάζεται το Σεπτέμβριο του 1916, μετά από απόφαση του Γαλλικού Αρχηγείου της Ανατολής και με εργασίες των Σέρβων στρατιωτών.

Ξεκινούσε από τη Σκύδρα, έφτανε στο χωριό μας και από εδώ διακλαδιζόταν, μία γραμμή προς Πολυκάρπη- Μεγαπλάτανο- Όρμα και μία προς Ξιφιανή- Αριδαία. Έργο του ήταν να μεταφέρει στρατιώτες και πολεμοφόδια των γαλλοσερβικών στρατευμάτων στο μέτωπο της οροσειράς του Βόρα (Καϊμακτσαλάν) όπου έφτασαν τα γερμανοβουλγαρικά στρατεύματα το Δεκέμβριο του 1915 (Α` Παγκόσμιος Πόλεμος).
Η επίθεση εναντίον των εχθρικών στρατευμάτων πραγματοποιήθηκε με επιτυχία
το Σεπτέμβριο του 1918. Οι σύμμαχοι με τη λήξη του πολέμου εγκατέλειψαν τη γραμμή αυτή, την οποία πήρε το ελληνικό δημόσιο για τη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων.
Το 1923 αναθέτει την εκμετάλλευσή της στην εταιρεία « Τοπικοί Σιδηρόδρομοι Μακεδονίας» του μεγαλοεπιχειρηματία Επαμεινώνδα Π. Χαριλάου. Το 1929 η Α.Ε. «Τοπικοί Σιδηρόδρομοι» κήρυξε λοκ-άουτ, οπότε η εκμετάλλευση της γραμμής περνάει το 1932 στους Σιδηρόδρομους του ελληνικού κράτους και το 1936 διακόπηκε η λειτουργία της, διότι κρίθηκε ασύμφορη οικονομικά.
Σήμερα το τρενάκι της Καρατζόβας είναι μια ανάμνηση των μεγαλυτέρων που το έζησαν. Μοναδικό δείγμα από τη γραμμή αυτή μένει το κτίριο του σταθμού , ευτυχώς αναπαλαιωμένο και όμορφο, μοναδικό κτήριο του χωριού μας από την εποχή εκείνη!

 

 

ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ

profiths hlias.jpg

 

Στη νότια πλευρά του χωριού, υψώνεται ο κατάφυτος λόφος του Προφήτη Ηλία με τον ομώνυμο ναΐσκο του αγίου.

Το 1946 χτίστηκε από τους κατοίκους του χωριού ένα μικρό ξωκλήσι, αφιερωμένο στον Προφ. Ηλία. Το 1984 στη θέση του παλιού εξωκλησιού χτίστηκε ο σημερινός ναΐσκος, αρκετά μεγάλος. Το 1996 με ενέργειες του κοινοτικού συμβουλίου και εθελοντική εργασία των χωριανών μας, χτίστηκε το ανοιχτό θεατράκι πάνω στο λόφο, μπροστά από την εκκλησία. Σ` αυτόν το χώρο, φιλοξενούνται οι εκδηλώσεις που γίνονται κάθε χρόνο προς τιμή του αγίου. στις 19 και 20 Ιουλίου.

Οι εκδηλώσεις αυτές περιλαμβάνουν παραδοσιακούς χορούς, θέατρο, μουσική, χορωδίες, ομιλίες, αφιερώματα σε διάφορα γεγονότα και άλλα.

Εκτός από τον τοπικό σύλλογο, στις εκδηλώσεις συμμετέχουν και σύλλογοι

από άλλες περιοχές (Αριδαία, Έδεσσα, Σκύδρα, Θεσσαλονίκη).Τις εκδηλώσεις παρακολουθεί πλήθος κόσμου, όχι μόνο από το χωριό μας, αλλά και από αλλού. Επίσης, την περίοδο αυτή, το χωριό επισκέπτονται και Αψαλιώτες που ζουν εκτός του χωριού (εσωτερικό-εξωτερικό

 


Κείμενα και Φωτογραφικό Υλικό: Τσίναλης Κοσμάς.


ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
ΕΡΓΑ ΔΗΜΟΤΩΝ
Έρευνα Απόψεων
banner_diavgia.png