ΔΙΟΙΚΗΣΗ
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΥ
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΔΗΜΟΥ
Αρχική arrow Τοπικές Κοινότητες arrow Τοπική Κοινότητα Νότιας

Τοπική Κοινότητα Νότιας Εκτύπωση
  Στους πρόποδες της Τζένας, σε θέση επίκαιρη και σε υψόμετρο 595 μ., βρίσκεται το χωριό Νότια. Πολλά αρχαιολογικά ευρήματα πείθουν ότι το χωριό έχει μεγάλη ιστορία. Εδώ βρέθηκαν μια IMAGO CLIPEATA της εποχής της Ρωμαιοκρατίας  που παριστάνει τετραμελή οικογένεια, ένα μαρμάρινο ανάγλυφο με νεκρόδειπνο στο κάτω μέρος και τρεις μορφές στο άνω, από τις οποίες η μία κάθεται σε θρόνο, τμήμα κορμού αγάλματος ελληνιστικής εποχής, νόμισμα με τη μορφή του Μ. Αλεξάνδρου. Ακόμη, επισημάνθηκαν αρχαία μαρμάρινα αρχιτεκτονικά κομμάτια χτισμένα στα δύο τζαμιά του χωριού που δεν υπάρχουν πια.

Κατά την Τουρκοκρατία το περιηγήθηκαν όλοι οι γνωστοί ξένοι περιηγητές. Ο Delacoulonche πρώτος το ταύτισε με τα βυζαντινά Ενώτια και Νότια. Το χωριό αναφέρεται πρώτη φορά από τον ιστορικό του 11ου αιώνα Κεδρηνό, ο οποίος αναφερόμενος στην πολιορκία και εκπόρθηση του κάστρου των Μογλενών από το Βασίλειο το Βουλγαροκτόνο προσθέτει ότι ο αυτοκράτορας απελευθέρωσε και το φρούριο «Ενώτια, γειτονούν τοις Μογλένοις». Δεύτερη αναφορά γίνεται από τον ιστορικό και αυτοκράτορα Ιωάννη Καντακουζηνό που γράφει ότι μετά την ανάκτηση της Έδεσσας από τον Σέρβο ηγεμόνα Ντουσάν το 1350 μ. Χ. παραδόθηκαν στους Βυζαντινούς και τα γύρω φρούρια, μεταξύ αυτών και τα Nότια. Πάνω από το χωριό ένα απόκρημνο ύψωμα, όπου σώζεται ερειπωμένη οχυρωματική γραμμή, πιστεύεται ότι είναι το αναφερόμενο βυζαντινό φρούριο και ονομάζεται ‘Καστρί’.
Η διατήρηση του βυζαντινού ονόματος καθ’ όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, οι ιστορικές μαρτυρίες και τα αρχαία ευρήματα συνήργησαν, ώστε να ονομαστεί αμέσως μετά την απελευθέρωση ολόκληρη η επαρχία με το όνομα του χωριού αυτού ‘Υποδιοίκησις Ενωτίας’  μέχρι το 1927 που μετονομάστηκε ‘Επαρχία Αλμωπίας’. Το όνομα του χωριού προήλθε από το ουδέτερο ουσιαστικό το ενώτιον (πληθ. τα ενώτια) που θα πει σκουλαρίκι, κόσμημα, στολίδι. Έτσι προέκυψε το σχήμα τα Ενώτια- τα Νώτια- τα Νότια- η Νότια. Κατά την Τουρκοκρατία το χωριό είχε παράλληλα και τουρκικό όνομα, το YEDIKOU (Γεντίκιοι=Επταχώρι).
Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους το χωριό αναγνωρίστηκε ως κοινότητα Νωτίας.  Η κατάσταση άλλαξε ριζικά μετά τον εξισλαμισμό του χωριού το 1759.  Κατά τον Μικρασιατικό πόλεμο και μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών η Νότια κατοικήθηκε εξ ολοκλήρου από Πόντιους, πολλοί από τους οποίους ήρθαν μέσω της ρωσικής Τυφλίδας, όπου κατέφυγαν προσωρινά, και σήμερα αριθμεί 436 κατοίκους που ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, ιδιαίτερα με την καλλιέργεια της πατάτας.

 

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ 

Mετά τους τούρκους με την ανταλλαγή ήρθαν στην Nότια οι πόντιοι, από το Γενίκεϊ  με πρωτεύουσα το Kαρς το 1922 και μερικοί άλλοι από τον Καύκασο και το Tσουρούχ, στις 16 Μαΐου μια ομάδα 40 ατόμων πήραν εντολή να μετακινηθούν στην Τζένα, όπου τους τροφοδοτούσαν οι Νοτιαλίδες με τρόφιμα

Κατά τον Νοέμβριο του 1942 οι γερμανοί κατόρθωσαν να πληροφορηθούν την ύπαρξη ανταρτών στα κρησφύγετα της Τζένας.

Δύο άτομα όμως που γύριζαν το πρωί από το χωριό Νότια όπου είχαν πάει για δουλειά ήταν ο Αλέκος Χαρατσίδης και ο Κρυστάλλης, ανύποπτοι έπεσαν πάνω στους γερμανούς και πιάστηκαν αιχμάλωτοι, βασανίστηκαν μα δε μαρτύρησαν.

Τους κατέβασαν στην Θεσσαλονίκη και ζωντανούς τους πέρασαν τη θηλιά στο λαιμό, τους έδεσαν πίσω από τα αυτοκίνητα και τους έσυραν στους δρόμους της πόλης μέχρι που πέθαναν, τους πέταξαν σε μια άκρη και τους μάζεψε ο κόσμος κρυφά και τους έθαψε.

Για το ίδιο περιστατικό διηγείται τα εξής ο γέροντας αγωνιστής Κοσμάς Κίρτογλου από το χωριό Νότια: “Όπως μάθαμε στο χωριό το λημέρι των ανταρτών στην Τζένα το πρόδωσε ένας αετοχωριτης ο Χρήστος Αβραάμ. Έμενε στην νότια γιατί είχε χωράφια  και όταν αντελήφθηκε την ύπαρξη των ανταρτών τους πρόδωσε στους γερμανούς”.

Τότε πρόεδρος στο χωριό Νότια ήταν ο Αλέκος Μανουσαρίδης.

Δεν ήταν οργανωμένος στο Ε.Α.Μ και οι γερμανοί και οι συνεργάτες τους τον είχαν έμπιστο. Γι’ αυτό και οι γερμανοί τον πήραν για οδηγό για να τους πάει στο λημέρι των ανταρτών,  την νύχτα μπαίνει μπροστά η φάλαγγα και ανηφορίζει στην πλαγιά της Τζένας.

Ο Μανουσαρίδης ήξερε καλά που είναι το λημέρι. Όμως τι έκανε ; κλωθογύριζε τους γερμανούς και με τον θόρυβο που έκαναν τους πήραν είδηση οι αντάρτες και έφυγαν, ύστερα από ώρα τους οδήγησε στο λημέρι - δεν βρήκαν τίποτα - μόνο ελάχιστα πράγματα που δεν μπορούσαν να τα πάρουν.

Την άλλη μέρα οι γερμανοί μάζεψαν τους κατοίκους της Νότιας τους πήγαν στα λημέρια των ανταρτών να χαλάσουν τα αμπάρια.

Στις εκκαθαρίσεις του Γενάρη το βουλγαρικό σύνταγμα που κινήθηκε από Γευγελή πήρε σβάρνα τα ελληνικά χωριά της μεθορίου. Όπου πέρασαν φωτιές και τουφεκιές. Οι καταστροφές τον Δεκέμβρη του 1943 προχώρησαν στα χωριά Aρχάγγελο - Περίκλεια- Λαγκαδιά- Νότια

Ξέσπασαν αγριότεροι στα χωριά Λαγκαδιά –Νότια.

Στην Νότια έφθασαν βράδυ, - οι άνδρες του χωριού είχαν φύγει όλοι σχεδόν στον κάμπο για να κρυφτούν -, λίγους άνδρες βρήκαν στο χωριό και τους συγκεντρώσαν στο σχολείο.

Για να βάλουν στο χέρι, τους άλλους άνδρες μεταχειρίσθηκαν ένα τέχνασμα.

Προσποιήθηκαν τους καλούς, μάζεψαν όλα τα κορίτσια του χωριού σε ένα μέρος και τα φρουρούσαν ,για να μην τα πειράξουν τάχα οι στρατιώτες.

Ανάμεσα στις γυναίκες υπήρχε και μια ετοιμόγεννη,  και τότε ο βούλγαρος διατάζει τον γιατρό τους να την ξεγεννήσει, μόλις πήρε η μέρα άφησαν ελεύθερους τους άνδρες που συνέλαβαν .

Ο κόσμος ξεθάρρεψε και πίστεψε πως οι βούλγαροι δεν έχουν κακό κατά νου, σιγά σιγά μέχρι το βράδυ γύρισαν στο χωριό πολλοί από εκείνους που ήταν κρυμμένοι.

Την άλλη μέρα όμως τα πράγματα άλλαξαν, μάζεψαν όσους άνδρες είχαν γυρίσει στο χωριό, για την ακρίβεια 58 άτομα.(όπως αφηγείται ο γέροντας Επικαρίδης).

Τους συγκεντρώσαν στην πλατεία του χωριού και ειδοποίησαν τους συγγενείς τους να τους φέρουν σκεπάσματα, το βουλγαρικό τμήμα ετοιμάζεται να αναχωρήσει παίρνοντας μαζί του και τους χωρικούς η φάλαγγα προχωρούσε με βήμα αργό και βαρύ,  βγήκε έξω από το χωριό, ύστερα από μίση ώρα πορείας έφθασαν σε μια πλαγιά και εκεί σταμάτησαν.

Βρέθηκαν μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Ξαφνιάστηκαν!

Που είναι το χαρούμενο μέλλον που ονειρεύονταν όταν ερχόντουσαν στην πατρίδα;

Αγωνίστηκαν για το μέλλον ,άραγε θα πραγματοποιηθεί το όνειρό τους;

Έδιωξαν τον φόβο, στύλωσαν το κεφάλι και βλέπουν κατάματα τον δήμιο - βούλγαρο αξιωματικό - να δίνει το παράγγελμα… πυρ !  οι   στρατιώτες δεν πυροβολούν. δεν θέλουν να σκοτώσουν τους γείτονες με τους οποίους  τίποτα δεν είχαν να μοιράσουν  - και οι γονείς τους και αυτοί σκλάβοι του φασισμού - διατάζει για τρίτη φορά ,τούτη τη φορά πυροβολισμοί  ,στρώνονται κορμιά. Από τους 58 οι 47 έπεσαν νεκροί.

Γλίτωσαν οι 11 γιατί και την τρίτη φορά δεν πυροβόλησαν οι φαντάροι.  Όταν πήγαν κοντά τους για να τους δώσουν την χαριστική βολή είδαν ότι ήταν ζωντανοί ,έριξαν στον αέρα.  

Όταν οι γυναίκες είδαν τους βούλγαρους να φεύγουν από το χωριό  πήγαν στους άνδρες τους .

Εκεί οι γυναίκες αντίκρισαν το φρικτό έγκλημα!!!

Τους αντάρτες σκοτωμένους!!!

Εκεί που έψαχναν να δουν ποιες είναι χήρες, βλέπουν τον γιατρό του χωριού με κοιλιακό τραύμα, τον πήρε στο σπίτι της η Τσορακίδου Ευφροσύνη, η οποία έχασε τον άνδρα της, να τον γιατρέψει.

Όταν οι βούλγαροι έφυγαν από το χωριό οι παρτιζάνοι τους περίμεναν στο μονοπάτι και έγινε σφαγή .

Από την εκτέλεση γλίτωσε ο δάσκαλος του χωριού γιατί στο σχολείο του χωριού έμενε ένας πρόσφυγας από την δράμα που είχε καταφύγει εκεί ύστερα από τα γεγονότα της δράμα το 1941.  

Στο σχολείο καταυλίσθηκε για λίγες μέρες ,ανάμεσα σε αυτούς που περιποιήθηκε ο Δραμινός  ήταν ένας λιποτάκτης,  και αυτός θέλησε να τον γλιτώσει, παρακάλεσε να μην σκοτωθεί ο δάσκαλος ( για δάσκαλο τον νόμιζε ο λιποτάκτης βούλγαρος).

Ο διοικητής πρόσταξε να βγει ο δάσκαλος από την γραμμή εκείνη την στιγμή, ο στρατιώτης δεν ήταν παρών και έτσι τυχαία γλίτωσε ο δάσκαλος και ο δραμινός εκτελέστηκε, μετά την εκτέλεση   ακολούθησε το κάψιμο 80 σπιτιών του χωριού.

 

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΕΚΤΕΛΕΣΜΕΝΩΝ .

 

  1. ΓΙΑΝΝΗΣ Π. ΓΙΑΤΑΓΑΝΤΣΙΔΗΣ     55 ΕΤΩΝ
  2. ΓΙΑΝΝΗΣ Θ. ΓΙΑΤΑΓΑΝΤΣΙΔΗΣ      32  ΕΤ.
  3. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ  ΓΙΑΤΑΓΑΝΤΣΙΔΗΣ 42 ΕΤ.
  4. ΠΕΤΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ 45 ΕΤ.
  5. ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ 57 ΕΤ
  6. ΝΙΚΟΛΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ 38 ΕΤ. 
  7. ΗΛΙΑΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ 30 ΕΤ.
  8. ΚΟΣΜΑΣ   ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ  30 ΕΤ
  9. ΠΑΥΛΟΣ ΖΕΥΓΑΡΙΔΗΣ 75 ΕΤ.
  10. ΓΙΑΝΝΗΣ ΗΛΙΑΔΗΣ 38 ΕΤ.
  11. ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ 25 ΕΤ.
  12. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ  18 ΕΤ.
  13. ΒΑΣΙΛΗΣ  ΙΓΝΑΤΙΑΔΗΣ 55ΕΤ.
  14. ΚΩΝ/ΝΤΙΝΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ 25 ΕΤ.
  15. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ   ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ 42 ΕΤ.
  16. ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΧΡΙΜΑΝΙΔΗΣ 67 ΕΤ.
  17. ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΥΔΟΠΟΥΛΟΣ   63 ΕΤ.
  18. ΑΒΡΑΑΜ    ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ 44 ΕΤ.
  19. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ   ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ 58 ΕΤ.
  20. ΠΑΥΛΟΣ      ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ 68 ΕΤ.
  21. ΣΤΡΑΤΗΣ    ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΔΗΣ 38 ΕΤ.
  22. ΓΙΑΝΝΗΣ       ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ 40 ΕΤ.
  23. ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ   ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 46 ΕΤ.
  24. ΓΙΩΡΓΟΣ       ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 68 ΕΤ.
  25. ΗΡΑΚΛΗΣ     ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ 19 ΕΤ.
  26. ΑΝΕΣΤΗΣ       ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ 22 ΕΤ.
  27. ΒΑΓΓΕΛΗΣ       ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ 20 ΕΤ.
  28. ΧΡΗΣΤΟΣ         ΣΤΑΜΠΟΛΙΔΗΣ 47 ΕΤ.
  29. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ     ΤΣΑΟΥΣΙΔΗΣ 45 ΕΤ.
  30. ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ      ΤΣΟΡΑΚΙΔΗΣ 42 ΕΤ.
  31. ΞΕΝΟΦΩΝΤΑΣ    ΤΣΟΡΑΚΙΔΗΣ 40 ΕΤ.
  32. ΙΣΑΑΚ      ΤΣΟΡΑΚΙΔΗΣ     45 ΕΤ.
  33. ΒΑΣΙΛΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ 20 ΕΤ.
  34. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ     ΤΣΟΡΑΚΙΔΗΣ 33 ΕΤ.
  35. ΗΛΙΑΣ      ΤΗΛΚΙΑΡΙΔΗΣ  46 ΕΤ.
  36. ΓΙΑΝΝΗΣ    ΤΗΛΚΙΑΡΙΔΗΣ 
  37. ΙΑΚΩΒΟΣ      ΧΩΛΙΔΗΣ  52 ΕΤ.
  38. ΑΛΕΞΗΣ      ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ 56 ΕΤ.
  39. ΒΑΣΙΛΗΣ     ΤΕΨΟΥΚΙΔΗΣ 41 ΕΤ.
  40. ΓΙΑΝΝΗΣ      ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ  37 ΕΤ.
  41. ΙΛΑΡΙΩΝΑΣ  ΣΠΥΡΙΔΩΝΙΔΗΣ  25 ΕΤ.
42. ΘΕΟΔΩΡΟΣ   ΜΑΝΤΑΣ  42 ΕΤ.

 

ΛΕΙΠΟΥΝ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ  ΤΡΙΩΝ ΕΚΤΕΛΕΣΜΕΝΩΝ

 

Τα κείμενα έχουν επιμεληθεί τα μέλη του Μορφωτικού Συλλόγου Νότιας.  

notia1.jpg 

notia3.jpgnotia4.jpgnotia09.jpgnotia5.jpgnotia6.jpgnotia7.jpgnotia2.jpgnotia8.jpg


ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
ΕΡΓΑ ΔΗΜΟΤΩΝ
Έρευνα Απόψεων
banner_diavgia.png